رویداد تخصصی اختراعات بخش کشاورزی در دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان برگزار و «سامانه خودکار پرورش مگس سرباز سیاه برای تولید خوراک پلت طیور با پرتودهی گاما» که توسط علی ریعان محصصی به همراه اعضای هیئت علمی دانشگاه گیلان – دکتر حسن درمانی و دکتر شاهرخ قوتی – طراحی و اجرا شده است، بهعنوان اختراع برگزیده انتخاب شد.
علی ریعان محصصی، مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی گیلان، درباره جزئیات این اختراع، اظهار کرد: ۹۰ درصد خوراک صنعت دام و طیور، به ویژه طیور، از طریق سویا و ذرت تأمین میشود.
وی سویا را یکی از مهمترین مولفه های جیره طیور دانست و افزود: سویا یکی از اجزای گرانقیمت جیره بوده و ۸۵ تا ۹۰ درصد مصرف داخلی آن وارداتی است و ارز نیمایی به آن تعلق میگیرد. این منبع پروتئینی نقش مهمی در رشد و عملکرد طیور دارد.
مدیر امور طیور سازمان جهاد کشاورزی گیلان با اشاره به ضرورت یافتن جایگزین مناسب برای پروتئین سویا در صنعت دام و طیور، اظهار کرد: کشت سویا در جهان با تخریب مراتع، انتشار گازهای گلخانهای، آلودگیهای زیستمحیطی و مصرف بالای آب مجازی در زنجیره تولید همراه است.
محصصی یکی از گزینههای مناسب برای جایگزینی پروتئین سویا را استفاده از پودر حشرات دانست و بیان کرد: اخیراً در سطح جهانی استفاده از حشرات به عنوان جایگزین سویا به شکل فزایندهای مطرح شده است. در سامانه طراحی شده، برای نخستین بار پرورش مگس سرباز سیاه به صورت خودکار انجام میشود؛ بهگونهای که با بهرهگیری از منحنی رویه پاسخ، لاروها در بهترین شرایط محیطی برداشت شده و پس از فرآوری با فرمولاسیونی مشخص، محصول نهایی تحت پرتودهی گاما قرار میگیرد. محصول نهایی با پروتئینی بالاتر از سویا(۶۱.۴۷ درصد در برابر ۴۴ درصد) میتواند به عنوان بخشی از جایگزین سویا در تغذیه طیور(و حتی دام و آبزیان) مورد استفاده قرار گیرد.
وی از اجرای پایلوت این سامانه در استان گیلان خبر داد و افزود: استان گیلان رتبه ممتاز در زنجیره صنعت طیور کشور را داراست که نشاندهنده جایگاه ویژه این استان در سطح ملی است.
محصصی همچنین با اشاره به ارزآوری سامانه تولید پودر پروتئینی حشرات و روشهای فرآوری آن تأکید کرد: امکان پرورش چندینباره لارو حشرات در واحد سطح وجود دارد؛ در حالی که کشت سویا حداکثر دو بار در سال امکانپذیر است.
به گفته مدیر امور طیور معاونت بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی گیلان، پودر حشرات میتواند با تولید منبع پروتئینی با کیفیت، نقش مهمی در کاهش وابستگی به واردات سویا و توسعه الگوهای تولید پایدار در صنعت طیور ایفا کند. این سامانه و محصول نهایی آن در اداره ثبت اختراعات کشور نیز به ثبت رسیده و توسط سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران مورد تأیید قرار گرفته؛ هدف آن ارائه جایگزینی پایدار و تأمین بخشی از نیاز کشور به سویای وارداتی است.
وی اضافه کرد: چند اختراع مرتبط دیگر نیز توسط این تیم در دست اقدام است که آماده بهرهبرداری بوده و میتواند زنجیره تأمین و تولید خوراک طیور را بیش از پیش متحول سازد. بدیهی است تعامل سازنده دستگاههای اجرایی و دانشگاهی میتواند گامی مهم در توسعه فناوریهای نوین و ارتقای بهرهوری در صنعت طیور استان و کشور باشد.
