با افزایش شمار مبتلایان و عبور میزان ابتلاء از سه برابر حد هشدار، موج تازه ای از آنفلوآنزا کشور را درگیر کرده است و کارشناسان می گویند موارد بستری رو به رشد است و کمبود واکسن، توجه به رعایت اصول پیشگیری را بیش از گذشته ضروری کرده است.
در حالی که کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران زمینه ای در معرض بیشترین خطر قرار دارند، متخصصان سلامت از مردم می خواهند با استفاده از ماسک، کاهش حضور در اماکن شلوغ و مراقبت از گروه های حساس، در قطع زنجیره انتقال نقش فعال ایفا کنند.
از این رو، در تهیه این گزارش با چند تن از متخصصان حوزه سلامت از جمله پزشکان عفونی، اپیدمیولوژیست ها و کارشناسان اورژانس گفتگو کردیم تا ابعاد گسترش بیماری، عوامل خطر و مهم ترین راهکارهای کنترل و پیشگیری از آن روشن تر شود.
رشد بیماران بدحال و کمبود واکسن
پیام طبرسی، متخصص بیماری های عفونی با اشاره به افزایش موارد آنفلوآنزا گفت: تعداد بیماران بدحال و بستری رو به رشد است و موجودی واکسن آنفلوآنزا نیز مصرف شده است و مؤثرترین راه جلوگیری از ابتلاء، رعایت نکات بهداشتی است و افراد پرخطر باید از حضور در مکان های شلوغ خودداری کنند.
استفاده از ماسک و فاصله گذاری اجتماعی
این متخصص بر اهمیت استفاده از ماسک در فضاهای بسته، شست وشوی منظم دست ها و اجتناب از تماس نزدیک با افراد بیمار تأکید کرد و گفت: پرهیز از مراجعه غیرضروری به بیمارستان ها و کاهش مواجهه با ویروس، به ویژه برای کودکان و سالمندان، ضروری است و تعطیلی مدارس نیز با هدف کاهش تماس کودکان با ویروس انجام شده است.
تزریق واکسن هنوز مؤثر است
طبرسی خاطرنشان کرد: اگر افراد واکسن پیدا کنند، هنوز برای تزریق دیر نیست و تا پایان اسفند فرصت وجود دارد. با این حال، با توجه به کمبود فعلی واکسن، تأکید اصلی بر رعایت بهداشت و کاهش مواجهه با ویروس است.
تقویت سیستم ایمنی و مراقبت های خانگی
این متخصص اضافه کرد: تغذیه مناسب، کاهش استرس و خواب کافی می تواند احتمال بروز عفونت را کاهش دهد، اما مهم ترین عامل پیشگیری، جلوگیری از تماس با ویروس است و ۹۰ درصد مبتلایان طی دو تا سه روز با استراحت، مصرف مایعات و مسکن در منزل بهبود پیدا می کنند و مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک در روزهای اول بیماری کاملاً بی فایده است.
طبرسی توضیح داد: حدود ۱۰ درصد بیماران ممکن است بیماری پیش رونده پیدا کنند که در این شرایط مراجعه به پزشک و بیمارستان ضروری است و تصمیم برای تجویز دارو بر عهده پزشک است.
آلودگی هوا و شدت علائم آنفلوآنزا
مینو محرز، متخصص بیماری های عفونی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر، درباره تأثیر آلودگی هوا گفت: آلودگی هوا به تنهایی باعث بروز آنفلوآنزا نمی شود، اما می تواند شدت علائم بیماری های تنفسی را افزایش دهد و بیماران مبتلا به آلرژی، آسم و مشکلات تنفسی در این شرایط آسیب پذیرتر هستند و گردش ویروس آنفلوآنزا می تواند در چنین مواقعی خطرناک تر باشد.
افزایش موارد ابتلاء در کودکان و دانش آموزان
محرز توضیح داد: کودکان در مدارس بیشتر در معرض تماس نزدیک هستند و استفاده از ماسک برایشان دشوار است، به همین دلیل میزان درگیری در این گروه بالاتر دیده می شود و تشخیص تفاوت میان گلودرد ساده ناشی از آلودگی و آنفلوآنزا با توجه به علائمی مانند تب ناگهانی، بدن درد شدید، بی حالی و سرفه خشک ممکن است، اما مراجعه به پزشک بهترین راه تشخیص است.
محرز خاطرنشان کرد: واکسن آنفلوآنزا پیشگیری صددرصدی ایجاد نمی کند، اما شدت بیماری و خطر عوارض را کاهش می دهد. فصل گردش ویروس معمولاً تا اردیبهشت ادامه دارد و هنوز فرصت برای واکسیناسیون وجود دارد.
رعایت نکات پیشگیرانه و مراقبت های اولیه
ولید محمدنژادیان، کارشناس اورژانس پیش بیمارستانی، با اشاره به سهولت انتقال ویروس گفت: آنفلوآنزا می تواند تنها با یک عطسه منتقل شود، اما با رعایت چند رفتار ساده، می توان از ابتلاء و گسترش آن جلوگیری کرد.» او افزود که کودکان، سالمندان و مادران باردار بیش از دیگران در معرض عوارض شدید هستند و رعایت اقدامات پیشگیرانه ضروری است.
محمدنژادیان استفاده از ماسک در محیط های شلوغ و سربسته، شست وشوی منظم دست ها، رعایت آداب سرفه و عطسه، خودداری از حضور در محل کار هنگام تب و بدن درد و پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک را از مهم ترین اقدامات دانست.
مراقبت های خانگی در دوران بیماری
وی توصیه کرد: استراحت کافی، نوشیدن مایعات، تهویه مناسب محیط و در صورت نیاز مصرف استامینوفن از اقدامات اولیه مهم هستند. والدین باید تب کودکان را کنترل کنند و در سالمندان نسبت به تنگی نفس هوشیار باشند.
واکسیناسیون به عنوان کمربند ایمنی
این کارشناس تاکید کرد که واکسن آنفلوآنزا مانند کمربند ایمنی عمل می کند؛ ممکن است مانع ابتلاء نشود، اما شدت بیماری را کاهش می دهد. وی هشدار داد که در صورت مشاهده تب بالا، تنگی نفس شدید، بی حالی مفرط یا کاهش سطح هوشیاری، فوراً با اورژانس تماس گرفته شود.
موج گسترده آنفلوآنزا در کشور
احمد مهری، اپیدمیولوژیست و کارشناس سلامت عمومی، اعلام کرد: با آغاز فصل سرد و کاهش تهویه محیط های بسته، کشور درگیر موج گسترده آنفلوآنزا شده است و میزان ابتلاء بیش از ۳۰ درصد نمونه های تنفسی است که سه تا چهار برابر حد هشدار تعریف شده در نظام مراقبتی است و تقریباً همه استان ها درگیر این موج هستند.
گروه های پرخطر و پیامدهای جدی بیماری
مهری خاطرنشان کرد: نگرانی اصلی در این موج، پیامدهای بد حال شدگی و احتمال مرگ است و کودکان، سالمندان، زنان باردار، بیماران دیابتی و فشارخونی، مبتلایان به سرطان و افرادی که داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی مصرف می کنند، بیش از دیگران در معرض خطر هستند.
این اپیدمیولوژیست با اشاره به شباهت شیوه انتقال ویروس با کرونا تأکید کرد: در محیط های بدون تهویه و پرجمعیت، یک فرد مبتلا می تواند افراد زیادی را آلوده کند. افراد دارای علائم باید از تجمعات پرهیز کنند و در صورت ضرورت حضور، ماسک و فاصله گذاری را رعایت کنند.
مهری یادآور شد: بیشتر داروهای مصرفی در روزهای ابتدایی بیماری علامتی هستند و صرفاً تب، سرفه و بی حالی را کنترل می کنند. مصرف آنتی بیوتیک باید تنها با تشخیص پزشک صورت گیرد و در صورت علائم شدید مانند تنگی نفس، سرگیجه، تهوع یا بدتر شدن وضعیت، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
وی در مورد مصرف دمنوش ها و گیاهان دارویی گفت: مایعات گرم و دمنوش ها می توانند به کاهش علائم کمک کنند، اما مصرف بیش از حد ممکن است عوارض جبران ناپذیر ایجاد کند و باید متعادل و کنترل شده باشد.
به گزارش مهر؛ با توجه به شیوع گسترده آنفلوآنزا و کمبود واکسن، کارشناسان تأکید دارند که رعایت نکات بهداشتی، استفاده از ماسک و پرهیز از حضور در مکان های شلوغ، مهم ترین راه حفاظت از خود و گروه های پرخطر است. پیشگیری ساده، اما مؤثر، می تواند جلوی گسترش بیماری و عوارض جدی آن را بگیرد.
کشور در مرحله حساسی از گردش ویروس آنفلوآنزا قرار دارد؛ مرحله ای که نه تنها سطح ابتلاء افزایش یافته، بلکه تعداد بیماران بدحال نیز رو به فزونی است و کمبود واکسن شرایط را پیچیده تر کرده است.
این وضعیت بیش از هر زمان دیگر بر ضرورت رعایت دستورالعمل های بهداشتی، استفاده مستمر از ماسک در فضاهای بسته، محدود کردن حضور در تجمعات و توجه ویژه به سالمندان، کودکان، زنان باردار و بیماران زمینه ای تأکید دارد؛ گروه هایی که هر موج بیماری ابتدا به سراغ آنها می رود و بیشترین آسیب را متوجه آنان می کند.
