مصطفی طاعتی‌مقدم در نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه با محوریت استان‌های گیلان و آستراخان در منطقه آزاد انزلی اظهار کرد: امروز دیگر تنها سخن از مبادله کالا میان ۲ استان و بنادر یکدیگر نیست، بلکه سخن از ایجاد زنجیره‌های جدید ارزش از حمل‌ونقل و لجستیک تا انبارداری و توزیع، ترانزیت، سرمایه‌گذاری، تولید مشترک و حضور در بازارهای ثالث است.
وی با اشاره به پیشینه تاریخی روابط گیلان و آستراخان افزود: روابط گیلانیان و آستراخانی‌ها طی حدود ۴۰۰ سال گذشته بر بستر زیست‌بوم مشترک دریای کاسپین شکل گرفته و در این مدت تجربه‌های مختلفی در حوزه تجارت، فرهنگ، ارتباطات اجتماعی و مناسبات اقتصادی میان دو سوی این دریا ایجاد شده است.
طاعتی مقدم اضافه کرد: امروز پس از گذشت چند قرن، دریای کاسپین و موقعیت ممتاز گیلان و آستراخان ما را در برابر یک فرصت تاریخی قرار داده است، اما این بار هدف، تکرار تجارت گذشته نیست، بلکه باید الگوهای جدیدی از همکاری اقتصادی طراحی شود.
وی با اشاره به زیرساخت‌های ایجادشده برای توسعه همکاری‌های اقتصادی ایران و روسیه بیان کرد: منطقه آزاد انزلی و منطقه ویژه اقتصادی لوتوس در آستراخان بخشی از این زیرساخت نهادی است؛ این زیرساخت‌ها می‌توانند تجارت را به سرمایه‌گذاری و حمل‌ونقل را به ایجاد ارزش افزوده تبدیل کنند.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی با اشاره به کریدور بین‌المللی شمال-جنوب و موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا اظهار کرد: اکنون پرسش اصلی این نیست که میان ایران و روسیه ظرفیت همکاری وجود دارد یا خیر، بلکه پرسش این است که چگونه این ظرفیت را به پروژه‌های واقعی، قراردادهای پایدار، سرمایه‌گذاری مشترک و جریان مستمر کالا تبدیل کنیم.
طاعتی‌مقدم با بیان اینکه گیلان و آستراخان می‌توانند در این مرحله نقش ویژه‌ای ایفا کنند، گفت: موقعیت جغرافیایی ۲ منطقه این امکان را فراهم می‌کند که آستراخان دروازه روسیه به سمت بازار ایران و مسیرهای جنوبی باشد و گیلان نیز یکی از مهم‌ترین نقاط دسترسی ایران به بازارهای روسیه و اوراسیا باشد.
وی تاکید کرد: نباید تنها به افزایش حجم مبادلات فکر کنیم، بلکه باید به دنبال ایجاد یک زنجیره اقتصادی مشترک در دو سوی دریای کاسپین باشیم.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی از آمادگی این منطقه برای ارتقای همکاری با فعالان اقتصادی روسیه از سطح مذاکرات و تفاهم‌نامه‌ها به پروژه‌های عملیاتی خبر داد و گفت: این همکاری می‌تواند از حوزه لجستیک و حمل‌ونقل، ایجاد خطوط منظم دریایی، توسعه حمل‌ونقل کانتینری، مراکز مشترک انبارداری و توزیع، زنجیره سرد، خدمات فورواردینگ و حمل‌ونقل چندوجهی آغاز شود.
طاعتی‌مقدم افزود: پس از ایجاد این بستر می‌توان در حوزه سرمایه‌گذاری مشترک، به‌ویژه در بخش‌هایی که اقتصادهای ۲ کشور مکمل یکدیگر هستند، از جمله صنایع و تجهیزات دریایی و بندری، خدمات فنی و مهندسی، صنایع غذایی، آبزی‌پروری، زنجیره سرد، تجهیزات لجستیکی، صنایع شیمیایی و فعالیت‌های صنعتی و فناوری‌محور همکاری کرد.
وی تصریح کرد: برای روسیه این همکاری صرفا سرمایه‌گذاری در یک نقطه از ایران نیست، بلکه می‌تواند دسترسی موثرتر به بازار ایران، خلیج فارس، غرب و جنوب آسیا و مسیرهای متصل به کریدور شمال-جنوب را فراهم کند و برای ایزان نیز دسترسی منسجم‌تر به بازار روسیه و فضای اقتصادی اوراسیا را به همراه داشته باشد.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی یکی از درس‌های همکاری‌های اقتصادی ایران و روسیه در سال‌های گذشته را کافی نبودن روابط سیاسی خوب برای ایجاد همکاری اقتصادی پایدار دانست و گفت: برای توسعه این همکاری‌ها به سازوکارهای اجرایی در حوزه‌های بانکی و مالی، گمرکی و لجستیکی، حقوقی و قراردادی و مهم‌تر از همه سازوکاری برای ایجاد اعتماد عملی نیاز داریم.
«نسل جدید کاسپین» باید با پروژه‌های واقعی آغاز شود
طاعتی مقدم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تجربه تاریخی همکاری‌های اقتصادی در حاشیه دریای کاسپین بیان کرد: تاریخ به ما یادآوری می‌کند که ایران زمانی توانست در کنار این دریا یک شبکه اقتصادی و تجاری مؤثر ایجاد کند که ارتباط، اعتماد و منفعت متقابل وجود داشته باشد.
وی با بیان اینکه امروز نیز یک دریای مشترک، یک کریدور تجاری، دو سوی رو به یکدیگر، بازارهای مکمل و اراده سیاسی رهبران دو کشور برای توسعه روابط وجود دارد و اکنون مسئولیت مدیران دولتی، نهادهای اقتصادی و فعالان بخش خصوصی گیلان این است که این ظرفیت‌ها را به نتایج اقتصادی ملموس تبدیل کنند، تأکید کرد: باید اجازه دهیم «نسل جدید کاسپین» شکل بگیرد؛ نسلی از همکاری که در آن بندر صرفاً محل عبور کالا نباشد، بلکه نقطه آغاز یک زنجیره اقتصادی مشترک باشد.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی با قدردانی از استاندار گیلان، نماینده انزلی و صومعه‌سرا در مجلس شورای اسلامی، اعضای اتاق بازرگانی، فعالان اقتصادی و دست‌اندرکاران برگزاری اجلاس گفت: امیدوارم نشست امروز پایان گفت‌وگوها نباشد، بلکه آغاز مجموعه‌ای از پروژه‌های مشترک باشد تا در ماه‌ها و سال‌های آینده بتوان درباره نتایج عملی آنها سخن گفت.
به گفته وی، اعتماد در عرصه اقتصادی پیش از آنکه در جلسات و تفاهم‌نامه‌ها شکل گیرد، در اجرای موفق یک پروژه ایجاد می‌شود.
طاعتی‌مقدم پیشنهاد کرد گیلان و آستراخان با رویکردی جدید از این اجلاس خارج شوند و گفت: باید از تفاهم‌نامه به پروژه، از پروژه به سرمایه‌گذاری، از سرمایه‌گذاری به تولید و تجارت و از تجارت دوجانبه به حضور مشترک در بازارهای منطقه‌ای حرکت کنیم.
وی از آمادگی منطقه آزاد انزلی برای ایجاد یک سازوکار دائمی و عملیاتی با همکاری طرف روسی خبر داد و افزود: این سازوکار می‌تواند پروژه‌ها را از مرحله شناسایی و امکان‌سنجی تا قرارداد، تأمین مالی و اجرا دنبال کند.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی گفت: آمادگی داریم زمینه حضور فعال‌تر سرمایه‌گذاران ایرانی در بخش‌های لجستیکی و صنعتی آستراخان و به‌ویژه ظرفیت‌های ایجادشده در منطقه ویژه اقتصادی لوتوس را فراهم کنیم.
وی تصریح کرد: همکاری موفق به معنای ورود سرمایه از یک طرف به طرف دیگر نیست، بلکه می‌توان مدلی طراحی کرد که سرمایه، فناوری، بازار و خدمات از هر دو سو وارد یک زنجیره مشترک شوند و منافع آن برای هر دو طرف قابل مشاهده و اندازه‌گیری باشد.
طاعتی‌مقدم اظهار کرد: گیلان و آستراخان یک دریای مشترک، مسیر تاریخی مشترک، کریدور تجاری دو سویه رو به شمال و جنوب و بازارهای مکمل دارند و اراده سیاسی رهبران دو کشور برای توسعه روابط نیز وجود دارد؛ اکنون مسئولیت مدیران دولتی، نهادهای اقتصادی و فعالان بخش خصوصی دو منطقه این است که این ظرفیت‌ها را به نتیجه اقتصادی ملموس تبدیل کنند.
نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه در گیلان صبح روز چهارشنبه ۱۵ مهرماه در سالن ابتهاج منطقه آزاد انزلی آغاز شد.
این اجلاس با محوریت استان‌های گیلان و استراخان با حضور محمد علی دهقان دهنوی رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، تیمور پورحیدری مسئول راهبری توسعه صادرات ایران در آستراخان و مدیر کل صنعت، معدن و تجارت گیلان، سرگئی ولادیمیرویچ آزارف سرکنسول فدراسیون روسیه در رشت، احمد حیدریان سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در فدراسیون روسیه، هادی حق شناس استاندار گیلان در حال برگزاری است.
هدف از برگزاری این اجلاس بررسی فرصت ها، مزیت ها، مشکلات و چالش های تجارت بین کشورهای ایران و روسیه به ویژه گیلان و آستراخان به عنوان دروازه‌های ورودی تجارت ۲ کشور است.
این اجلاس ۲ پنل تخصصی بررسی چالشها و موانع توسعه تجارت غیر نفتی ایران و روسیه از درگاه آستراخان و از موانع تا راهکار نقش دستگاههای اجرایی در تسهیل تجارت ایران و روسیه و بررسی چگونگی ورود به بازارهای روسیه و اوراسیا از درگاه استراخان دارد.
