اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اظهار کرد: سامانه ثبت ادعا یا همان «سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی» در دوازدهم آذر ماه سال ۱۴۰۴ به صورت آزمایشی راه اندازی شده لیکن راه اندازی رسمی این سامانه به زودی به دستور رئیس قوه قضاییه اعلام و در روزنامه رسمی اعلان عمومی خواهد شد.
وی افزود: این سامانه مکان محور بوده یعنی در ابتدا نقشه دارای مختصات جغرافیایی ملک مورد ادعا در آن درج می‌شود و هر شخصی نسبت به ملکی ادعای مالکیت دارد و آن ملک فاقد سند مالکیت است و یا سند مالکیت آن به نام مدعی صادر نشده است همچنین کسانی که نسبت به حقوق ارتفاقی یا حق انتفاعی بیش از مدت ۲ سال نسبت به یک ملک ادعای حقی دارند باید ظرف مدت ۲ سال از تاریخ راه اندازی رسمی این سامانه، ادعای خود را درج کنند.
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور گفت: اگر شما ملکی دارید که با قولنامه عادی خریداری کرده‌اید و ملک مزبور سند مالکیت ندارد، پس از راه اندازی رسمی سامانه مذکور باید ادعای خود را ظرف مهلت ۲ سال از تاریخ راه اندازی رسمی سامانه در آن درج کنند و از تاریخ ثبت یا درج ادعا نیز دو سال دیگر مهلت دارید اقدامات لازم قانونی برای اخذ سند مالکیت ملک مورد ادعا انجام دهید.
وی ادامه داد: به طور مثال شما خانه‌ای خریده‌اید یا خانه به طریق ارث به شما واگذار و منتقل شده و این خانه، سند مالکیت ندارد در حال حاضر شما می‌توانید حسب مورد از طریق قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی یا قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی و یا تقاضای ثبت برای اخذ سند مالکیت خانه اقدام کنند ولی پس از راه اندازی رسمی سامانه موضوع ماده ۱۰ قانون الزام، فقط دو سال مهلت دارید در این سامانه ادعای خود را درج و دو سال از تاریخ درج ادعا نیز اقدام لازم قانونی از جمله اقدام از طریق قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی را بعمل آورید یعنی قبل از راه اندازی سامانه متصرف و مالک اختیار دارد برای ملک خود درخواست سند مالکیت کند یا خیر؟ ولی پس از راه اندازی سامانه ثبت ادعا دو سال مهلت دارید که برای ملک فاقد سند مالکیت خود ادعا درج کنید.
قویدل بیان کرد: اگر شخصی که ملکش فاقد سند مالکیت است در سامانه، ادعای خود را درج نماید و سپس قصد انجام معامله داشته باشد ابتدا باید اقدام قانونی خود را انجام داده و سپس معامله را در همان سامانه درج نماید. منظور از انجام اقدام قانونی به طور مثال ثبت نام در سامانه قانون تعیین تکلیف یا طرح دعوی مرتبط در مرجع قضایی یا درخواست ثبت ملک است و چنانچه مدعی قصد انجام معامله نسبت به ملک را داشته باشد حداکثر تا مدت ۸ سال پس از راه اندازی رسمی سامانه ثبت ادعا و تا قبل از اخذ سند مالکیت یا صدور حکم قطعی نسبت به ملک مورد ادعا می‌تواند در همین سامانه معامله خود را ثبت کنند.
