علیرضا تهی دست، رئیس اتاق اصناف گیلان صبح سه شنبه در نشست خبری با محوریت آتش سوزی بازار رشت در اعتراضات دی ماه که به میزبانی خانه مطبوعات گیلان برگزار شد، گفت: با توجه به اتفاقات اخیر در کشور و بویژه شهر رشت باید تلاش کنیم بتوانیم مجددا شهرمان را احیا کنیم.
ابعاد ملی آتش سوزی بازار رشت
رئیس اتاق اصناف گیلان افزود: آتش سوزی دی ماه شهر رشت دارای بُعد ملی بود. چه به لحاظ گستردگی چه به لحاظ میزان رقم ریالی آن که فقط در داخل بازار نزدیک به سه هزار میلیارد تومان بود. این میزان خسارت برای کالای در گردش و همچنین ساختمان هایی که در آتش خاکستر شدند برآورد شده است.
او ادامه داد: بر اساس برآورد خسارت بیمه در محدوده بازار، سقف تعهد یک و یک دهم همت (هزار و صد میلیارد تومان) می باشد که این رقم معادل یک سوم سرمایه کل می باشد. فرض را اگر بر این بگذاریم که اگر صد درصد این مبلغ را واریز کنند باز هم نزدیک به دو همت از چرخه اقتصادی استان خارج شده است که در آینده تبعات سنگینی را دراقتصاد استان به وجود خواهد آورد.
حضور کسبه و اقدامات اولیه پس از حادثه
تهی دست با اشاره به اینکه در ساعات اولیه این اتفاق در کنار بازاریان بودیم گفت: از همان ساعات ابتدایی پس از آتش سوزی، کسبه و بازاریان برای مهار آتش در محل حضور داشتند، اما به دلیل بافت قدیمی و معماری به هم پیوسته بازار، آتش سوزی به سرعت گسترش یافت که در این رابطه نخستین جلسه بررسی حادثه و راهکارهای جبران خسارت روز جمعه و سپس دو جلسه دیگر روز شنبه در استانداری و کمیسیون ماده ۵ برگزار شد.
همدلی مدیریتی برای حل مشکل بازاریان
رئیس اتاق اصناف گیلان، با اشاره به جلسات متعددی که برای حل مشکل بازاریان برگزار شد گفت: استاندار گیلان به دلیل بهره مندی از نگرش درست اقتصادی موفق شده است وحدت و همدلی را در بین مسئولین ذیربط ایجاده کند تا حل این مساله تسریع پیدا کند.
سابقه تاریخی آتش سوزی در بازار رشت
رئیس اتاق اصناف گیلان با اشاره به سوابق آتش سوزی در بازار رشت گفت: این بازار از زمان شکل گیری خود در دوره های مختلف، به دلیل بافت قدیمی و نوع معماری اش، چندین بار دچار آتش سوزی گسترده شده است؛ به طوری که در دوران صفویه، کریم خان زند، پهلوی و نیز در دوره های معاصر، آتش سوزی های قابل توجهی در بازار رشت رخ داده است.
تبدیل بازار از «انبار مهمات» به «گاوصندوق»
او ادامه داد: با توجه به حجم این آتش سوزی ها، باید یکبار برای همیشه یک کار ماندگار انجام دهیم و برای امنیت و جلوگیری از آتش سوزی، بازار را از حالت «انبار مهمات»، به «گاو صندوق» تبدیل کنیم.
تهی دست اضافه کرد: همچنین باید در احیا و بازسازی این بازار تصمیم درستی بگیریم و الزامات ایمنی را در ساخت و سازش رعایت کنیم تا یک کار ماندگار برای آیندگان به یادگار باقی بماند.
رئیس اتاق اصناف گیلان با ذکر این نکته که بازار رشت باید یکبار برای همیشه اصولی ساخته شود،گفت: اگر این اتفاق رخ دهد با یک آتش سوزی همه واحدهای صنفی دچار خسارت نمی شود.
احیای سریع بازار در کنار ایمنی
او همچنین گفت:علاوه بر ایمنی، تسریع در احیای بازار هم در دستور کار ما قرار دارد.
مطالبات اصلی بازاریان آسیب دیده
تهیدست درباره اینکه چه اقدامات موثری در این زمینه صورت گرفته است گفت: مهم ترین خواسته های بازاریان شامل استقرار موقت واحدها، توجه به تبعات اقتصادی حادثه، تسریع در بازسازی و احیاء بازار و همچنین تعیین تکلیف پرداخت خسارات از سوی شرکت های بیمه است.
چالش های اسکان موقت کسبه
او در مورد اسکان موقت کسبه در مجتمع آدینه گفت: تعدادی از مالکین مجتمع، به صورت خودجوش اعلام آمادگی کردند تا واحدهای خود را در اختیار کسبه قرار دهند اما استقرار موقت با حدود صد و نود نفر داوطلب که واحدهای آنها در هفت طبقه و از هم پراکنده بودند نمی توانست برای واحد صنفی اثرگذار باشد.
رئیس اتاق اصناف گیلان ادامه داد: نهایتا بسیاری از کسبه برای خود واحدهایی در داخل بازار فراهم کرده و برخی دیگر که انبارهایی داشتند را تبدیل به واحد صنفی کردند در این بین اما با دیون حقیقی و حقوقی مواجه اند و این مسائل نیازمند تصمیم گیری و حل و فصل بین طرفین است.
ساماندهی واحدهای صنفی با سامانه UTM
تهی دست با اشاره به دستورات استاندار گیلان برای تسریع امور مربوط به کسبه گفت: برای تعیین دقیق حدود واحدهای صنفی در بازار، سامانه UTM برای حدود ۹۰ درصد از واحدها انجام شده که این اقدام به سرعت و در بازه زمانی یک هفته ای صورت گرفته و نقش مهمی در ساماندهی و برنامه ریزی بازسازی بازار رشت دارد.
وضعیت بیمه و پیگیری پرداخت خسارت ها
او در خصوص بیمه هم گفت: علی رغم اینکه بسیاری از واحدها بیمه داشتند اما بیمه، آتش سوزی های از این دست که متاثر از عوامل غیرطبیعی است را پوشش نمی دهد که در این خصوص استاندار گیلان از مدیران ارشد بیمه درخواست کرده تا برای همه واحدها چه آنهایی که بیمه داشتند و چه نداشتند گزارش کارشناسی بیمه ثبت شود.
رئیس اتاق اصناف گیلان اظهار امیدواری کرد که سرفصل پرداخت بیمه به زودی مشخص شود تا بازاریان بتوانند با دریافت مبالغ حداقلی بخش کوچکی از مشکلاتشان را برطرف کنند.
تسهیل مرمت واحدهای با آسیب جزئی
تهیدست ادامه داد: در خصوص مرمت و بازسازی برخی از واحد های صنفی که فقط آسیب جزیی دیدند، هم شهرداری اعلام آمادگی کرد بدون دریافت ریالی هزینه، مجوز مرمت را صادر کند.
سقف کارشناسی بیمه در استان و تهران
او همچنین در مورد سقف گزارش کارشناسی بیمه در استان گفت: براساس قوانین بیمه ای، امکان ثبت گزارش کارشناسی تا سقف چهارمیلیارد در استان گیلان وجود دارد و مازاد چهارمیلیارد هم از طریق کارشناس بیمه ای در تهران انجام خواهد شد که بعد از بازدید و بررسی و تایید این امر صورت می گیرد.
رئیس اتاق اصناف گیلان اضافه کرد: در بین مغازه هایی که کارشناسی بیمه برای آنها انجام گرفت فقط چند واحد بدون بیمه بودند که طی تصمیمی مناسب، برای این واحدها نیز کارشناسی بیمه انجام شده است تا درصورت جبران خسارت از منابع دیگر ،این کسبه هم مدنظر قرار می گیرند.
بازسازی بازار با حفظ هویت تاریخی گیلان
تهدیست درباره ساخت بازار رشت و حفظ هویت گیلان و بافت تاریخی گفت: به هیچ عنوان تغییری در مسیرها و ظاهر کاروانسراها داده نمی شود و فقط یکپارچه سازی صورت خواهد گرفت.
او توضیح داد: در گذشته وقتی وارد بازار می شدید مغازه ای با ظاهر خشتی و دیگری با ظاهر کاملا مدرن با ارتفاع های مختلف کنار هم مشاهده می کردید که ناهمگون بود.
در پایان، رئیس اتاق اصناف گیلان بیان کرد: قرار است نمای ظاهری بازار به گونه ای طراحی شود که ضمن بهره گیری از سازه های مدرن و جدید، همانند بازارهای سنتی کشور بوده و هویت اصیل گیلانی آن حفظ شود.
