تیتر اخبار

تمدید مدت زمان اخذ رای تا ساعت ۲۲ ایجاد اشتغال برای ۱۷۰۲ نفر در بخش کشاورزی گیلان بصیرت مردم ولایتمدار گیلان با حضور پرشور در انتخابات عقد زوج جوان نیشابوری در کنار صندوق رای ‌بیش از ۸۰۰۰ نیروی نظامی و انتظامی تامین امنیت انتخابات در گیلان را برعهده دارند راه آهن رشت – بندرکاسپین به کیلومتر آخر رسید ماهواره پارس۱ با موفقیت پرتاب شد | دوازدهمین پرتاب در دولت سیزدهم بیش از دو میلیون گیلانی واجد شرایط رای دادن در انتخابات ۱۱ اسفند ممنوعیت فروش بلیت چارتری در سفر‌های نوروزی جدول پخش مناظره‌های تبلیغاتی نامزد‌های انتخابات در صدا و سیمای گیلان تعطیلی برخی مدارس و دانشگاه های گیلان با بارش برف ۸۰ درصد اشتغال خانگی در دست زنان! ۳۰ جوان برتر گیلانی تقدیر می‌شوند محدودیت ترافیکی در محور قدیم رشت – قزوین و آستارا – اردبیل مناظره‌های ضبط شده از فردا در رسانه ملی پخش می‌شود آغاز بارش‌ها از روز جمعه در گیلان آزادراه رودبار – منجیل قبل از عید افتتاح می‌شود ۱۶ هزار کشاورز گیلانی محصولات کشاورزی شان را بیمه کردند تغییر ساعت مسابقه ملوان – استقلال محور پونل-خلخال مسدود شد امسال هم ایرانیان به عمره نمی‌روند؛ بازگشت هزینه به متقاضیان بدون سود! بدرقه بهمن در گیلان با سامانه سردو بارشی افزایش ۴۰درصدی صید ماهیان استخوانی در گیلان رشت میزبان مسابقات پرورش اندام قهرمانی باشگاه‌های کشور پایداری هوا تا ۳ روز آینده در گیلان بررسی راهکار‌های خرید مناسب برنج از کشاورزان گیلانی ارائه شماره ملی در روز اخذ رای الزامی است استقبال گردشگران از طبیعت زمستانی گیلان موافقت مجلس با تقاضای اولویت بررسی لایحه تعطیلی دو روز در هفته بیماری سل هنوز ریشه کن نشده است صدور احکام رتبه جدید معلمان تا پایان امسال دانش آموز ۱۱ساله:از دست خانم ناظم خودم را می کُشم بهره برداری از طرح‌های کشاورزی در گیلان برگزاری نمایشگاه تجسم هنر در تالار مرکزی رشت اجرای طرح سراسری مبارزه با قاچاق کالا و ارز در گیلان جانبازان ۵۰ درصد به بالا مجاز به واردات یک دستگاه خودرو شدند کشف ۴۸۰ قبضه سلاح شکاری در گیلان صدور ۲۲پروانه تحقیق و توسعه در گیلان اولویت جدید حج اعلام شد برق برخی مناطق در این ۳ شهرستان گیلان امروز قطع می‌شود ثبت ملی ۷ اثر گیلانی در فهرست میراث‌فرهنگی ناملموس کشور فردا (پنجشنبه) در سراسر کشور عزای عمومی اعلام شد خورشید تا چند روز آینده همچنان در آسمان گیلان می‌درخشد بیش از ۳۲ درصد جامعه هدف گیلان تحت پوشش غربالگری دیابت و فشار خون است چله شو، اوج شب نشینی‌های خانوادگی گیلانیان رفیق‌کشی به خاطر یک میلیون تومان ورود خودروی گذرموقت با پلاک پنج ساله آزاد شد صادرات ۳۲ میلیون دلاری کیوی در گیلان قیمت قطعی ۲۲ خودروی وارداتی جدید اعلام شد ۲ دی ماه، اعزام مشمولان وظیفه عمومی گیلان حرکت بنادر گیلان به سوی توسعه‌ی دریا محور توران مهرزاد صدای ماندگار رادیو درگذشت گیلان، میزبان بیش از ۸۰ میلیون گردشگر در سال ۱۴۰۲ سارقان و مالخران با هم در دام پلیس گیلان دیوان عدالت اداری مصوبه واردات خودروی فوتبالیست‌ها را ابطال کرد بدرقه پاییز گیلان با آسمانی آفتابی واریز «وام» ۲۰ میلیون تومانی بازنشستگان تامین‌اجتماعی، اوایل دی‌ ایران صاحب کارخانه هواپیماسازی شد انتخاب رئیس مجمع نمایندگان گیلان انهدام باند قمار و شرط‌بندی در فضای مجازی؛ ۴ مرد و ۲ خانم در رشت دستگیر شدند قطعی برق برخی مناطق در ۵ شهرستان گیلان

0

چله شو، اوج شب نشینی‌های خانوادگی گیلانیان

  • کد خبر : 33621
  • ۳۰ آذر ۱۴۰۲ - ۱۱:۱۹
چله شو، اوج شب نشینی‌های خانوادگی گیلانیان

زمستان گیلانیان از دیرباز تاکنون با برپایی مراسم آیینی شب یلدا (چله شو) و دورهمی‌های گرم خانوادگی آغاز شده است.

«شب یلدا» یک جشن قدیمی و سنت کهن ایرانی است که از گذشته‌های دور تاکنون در طولانی‌ترین شب سال برگزار شده است.

مراسم آیینی «چله شو» در گیلان نیز هر ساله با شب نشینی و دورهمی‌های خانوادگی اجرا می‌شود.

مردمان شهر‌ها و روستا‌های استان گیلان برای این شب آداب و رسوم خاص فرهنگ خود را دارند.

این محفل شبانه معمولا با قصه‌گویی بزرگان خانواده و همچنین فال گرفتن با دیوان حافظ و خوردن میوه‌های مختلف به ویژه انار و هندوانه همراه است.

در جشن شب یلدای گیلانی ها؛ میوه‌ها و مرکبات دیگری چون پرتقال، نارنگی، سیب، خرمالو، گلابی، خوج (میوه محلی)، کدو، لبو و ازگیل و آجیل و تنقلات مخصوصی از جمله مغز پسته، بادام، گردو، فندق، توت و انجیر خشک، گندم، تخمه هندوانه، برنج برشته و شاهدانه هم استفاده می‌شود.

آیین‌های شب چله در گیلان با شماره ثبت ۱۰۰۵ تیر ماه ۱۳۹۱ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور قرار گرفته است.

برگزاری ۲۰۰ جشن یلدایی در اقامتگاه‌های بوم‌گردی گیلان

ولی جهانی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان با بیان اینکه آیین‌ها و سنت‌های ارزشمند ایران زمین در خود شور و نشاط دارد، گفت: با برگزاری مراسم و آیین‌ها به اشکال مختلف می‌توان این نشاط و شادابی را در جامعه تقویت کرد.

برگزاری ۲۰۰ جشن یلدایی در اقامتگاه‌های بوم‌گردی گیلان

او افزود: شب یلدا از جمله مراسم شادی است که با آیین‌های زیبا و دورهمی‌های خانوادگی و فامیلی لحظات لذت‌بخشی را برای مردمان در دنیای پرهیاهوی امروز فراهم می‌کند.

به گفته مدیرکل میراث فرهنگی گیلان، شب یلدا در این استان که مهد فرهنگ و هنر است، در هر شهر و روستایی با خوراکی‌ها و تنقلات و مراسم خاص خود برگزار می‌شود.

برگزاری ۲۰۰ جشن یلدایی در اقامتگاه‌های بوم‌گردی گیلان

جهانی تصریح کرد: امسال حدود ۲۰۰ جشن یلدایی نیز در اقامتگاه‌های بوم‌گردی و سنتی و سایر تأسیسات گردشگری گیلان با رویکرد گردشگری خوراک برگزار می‌شود.

او یادآور شد: اقامتگاه‌های بوم گردی به دلیل فضای داخلی و معماری خاص و با امکانات و شرایط مطلوب اسکان، اقامت و پذیرایی این امکان را فراهم می‌کنند تا مانند گذشته خانواده‌ها دور کرسی جمع شوند و این مراسم را به یادماندنی کنند.

برگزاری ۲۰۰ جشن یلدایی در اقامتگاه‌های بوم‌گردی گیلان

مدیرکل میراث فرهنگی گیلان همچنین گفت: با توجه به ثبت جهانی شب یلدا و لزوم برگزاری هر چه با شکوه ‎تر مراسم گرامیداشت این آیین کهن، با تشویق هتل‌ها، مراکز اقامتی و مجموعه‌های گردشگری به بزرگداشت آیین‌های یلدا در قالب برپایی جشنواره سفره‌های یلدایی، نمایشگاه و فروشگاه صنایع دستی، موسیقی اقوام، حافظ‌خوانی و قصه‌گویی و … اهتمام شده است.

جهانی افزود: ویژه برنامه‌ای هم به همین مناسبت از ساعت ۱۴ تا ۱۶ روز پنجشنبه ۳۰ آذر ماه شامل سخنرانی، حافظ خوانی، اجرای موسیقی محلی، نقالی، پذیرایی با میوه‌ها و تنقلات شب یلدا در موزه میراث روستایی گیلان واقع در روستای ده بنه در محور سراوان – فومن برگزار خواهد شد. 

جنب و جوش در بازار شب یلدا

شاید رنگ و بوی جشن یلدا در قدیم بیشتر و بهتر بود، اما هنوز هم موعد آن که فرا می‌رسد جنب و جوش و تکاپوی مردم، همگان را به یاد این میراث فرهنگی می‌اندازد. 

از سوی دیگر گرچه گرانی‌ها و قیمت‌های سرسام آور قدرت خرید افراد را کاهش داده است، اما باز هم مردم با حضور در بازار‌ها در تکاپوی خرید مایحتاج و تدارک «شب یلدا» می‌افتند.

جنب و جوش در بازار شب یلدا

هندوانه، انار و آجیل از جمله اقلامی است که امروزه بیشتر مورد توجه خانواده‌ها در این شب قرار می‌گیرد.

قاسم جوادزاده، معاون توسعه بازرگانی و صنایع سازمان جهاد کشاورزی گیلان در آستانه طولانی‌ترین شب سال از فعالیت ۲۱ گروه ویژه ناظران و بازرسان بر بازار شب یلدا در این استان خبر داد.

جنب و جوش در بازار شب یلدا

او با بیان اینکه در تأمین انواع میوه، هندوانه و مرکبات در بازار برای دورهم‌نشینی خانواده‌های گیلانی مشکلی وجود ندارد، گفت: قیمت آجیل، شیرینی و میوه‌های شب یلدا توسط گروه ناظران بازار رصد خواهد شد.

یلدا هم یلدا‌های قدیم 

یلدا همان میلاد به معنای زایش، زاد روز یا تولد است و در بسیاری از نقاط ایران با نامیدن بلندترین شب سال همراه با آیین‌های خاص برگزار می‌شود. در گیلان به جای شب یلدا از واژه مرکب شب چله یا «چله شو» هم استفاده می‌شود.

یلدای روزگاران دیروز با امروزی‌ها متفاوت بود از نحوه برگزاری تا خوراک و پوشاک و آداب این شب. با این حال این شب و آداب و رسومش، همچنان به عنوان یک جشن قدیمی و سنت کهن ایرانی دیده می‌شود.

چله شو، اوج شب نشینی‌های خانوادگی گیلانیان

محمد بشرا، محقق فرهنگ فولکلور گیلان در گفت‌وگویی مطرح کرد: اساسا در قدیم زمستان در این استان، به ۳ بخش «چله بزرگ» از اول دی تا ۱۰ بهمن ماه، «چله کوچک» از ۱۰ تا ۳۰ بهمن و «بهحوتی ماه» تمام روز‌های اسفند تقسیم می‌شد.

به گفته او، این گاه شمار هنوز هم ورد زبان برخی قدیمی‌ها و سالمندان برای بیان تاریخ و تنظیم برنامه‌های زندگی است.

چله شو، اوج شب نشینی‌های خانوادگی گیلانیان

این گیلان پژوه با بیان اینکه گیلانی‌ها در گذشته اولین شب چله بزرگ و اولین شب چله کوچک را گرامی می‌داشتند و در واقع ۲ شب یلدا برگزار می‌کردند، افزود: در حال حاضر چله گرفتن فقط در شب اول چله بزرگ یعنی ۳۰ آذر ماه در مناطق مختلف گیلان مرسوم است.

بشرا در خصوص تنقلات و خوردنی‌های این شب هم گفت: در برخی مناطق استان گیلان معتقد بودند در شب یلدا باید ۴۰ نوع میوه مصرف شود.

چله شو، اوج شب نشینی‌های خانوادگی گیلانیان

او تصریح کرد: از آنجا که عدد ۷ نزد گیلانی‌ها قداست داشت سعی می‌کردند دست کم ۷ نوع میوه را در این شب تهیه کرده و بخورند و به جای ۳۳ میوه دیگر، ۳۳ دانه برنج، در یک کاسه ریخته و سر سفره یلدا می‌گذاشتند و روز بعد با برنج ناهار مخلوط کرده و می‌پختند. آنها باور داشتند این برنج، برکت می‌آورد.

هندوانه، صدرنشین سفره یلدایی‌ها

هندوانه، صدرنشین سفره یلدایی‌ها

هندوانه از قدیم الایام یکی از ملزومات سفره شب یلدا در شهر‌ها و روستا‌های گیلان بوده است، در یک باور قدیمی؛ هر که در شب چله هندوانه بخورد در زمستان پیش رو سرما را حس نمی‌کند.

«آوکونوس»، پای ثابت چله شو در گیلان

در زبان گیلکی به میوه پاییزی ازگیل، «کونوس» می‌گویند. این میوه سرشار از پتاسیم، منیزیم، منگنز، روی و آهن است و به کاهش فشار خون، درمان سنگ کلیه و مشکلات گوارشی کمک می‌کند.

ازگیل گیلان

ازگیل گیلان پای ثابت خوراکی‌های شب یلدا در این استان است.

«آوکونوس» یکی از خوردنی‌های گیلانی‌ها در شب یلدا است که از این میوه و به روشی خاص تهیه می‌شود. 

«آو کونوس»، پای ثابت چله شو در گیلان

اینکه ازگیل خام را در فصل پاییز در خمره، کوزه یا ظرفی درب دار می‌ریزند، آن را پر از آب می‌کنند و کمی نمک هم به آن اضافه می‌کنند و در گوشه‌ای خارج از هوای گرم اتاق می‌گذارند تا آوکونوس (آو= آب و کونوس = ازگیل) برای شب یلدا آماده شود.

«شو چره»، تنقلات خوشمزه و رنگارنگ 

گیلانیان به مصرف تنقلات پس از شام اصلی در شب چله، «شو چره» می‌گویند.

ترکیبات این تنقلات به مرور زمان و جایگزینی نسل‌ها تغییر کرد؛ از نخود، عدس، گندم و برنج برشته گرفته تا تخمه آفتابگردان، تخمه کدو بو داده، کشمش، کنجد و شاهدانه، همچنین از انواع میوه‌های خشک مانند توت، برگه زردآلو، انجیر و … تا چیپس و پفک و شکلات و پاستیل و …

کاکا شیرینی محلی گیلانیان

همچنین است شیرینی‌های محلی گیلان چون کاکا، کَشته، بوروش حلوه، رشته خشکار، نان برنجی و سایر نان‌ها و شیرینی‌های سنتی استان که به این بهانه تهیه و مصرف می‌شود.

«واویشته برنج»، خوراکی مخصوص گیلانی‌ها در شب یلدا

«واویشته برنج» (برنج سرخ کرده یا برنج برشته) یکی دیگر از خوردنی‌های پرطرفدار در گیلان است.

این خوراکی که در رده تنقلات قرار دارد؛ از برشته کردن برنج مرغوب گیلان به دست می‌آید. 

«واویشته برنج»، خوراکی مخصوص گیلانی‌ها در شب یلدا

در روش تهیه آن از روغن استفاده نمی‌شود بلکه برنج را پس از ۱۲ ساعت خیساندن، آبکش کرده و در یک تابه ترجیحا سفالی داغ روی آتش تند تند هم می‌زنند تا تُرد و برشته شود.

پس از آن، برنج را داخل یک سینی بزرگ می‌ریزند تا خنک شود، سپس مصرف یا نگهداری می‌شود.

«واویشته برنج»، خوراکی مخصوص گیلانی‌ها در شب یلدا

برنج برشته را در گیلان بنا به دلخواه با بادام زمینی، نخود شور، انواع تخمه یا گزینه‌های دیگری چون مغز پسته، مغز فندق، مغز بادام برشته، بادام هندی  و … ترکیب و میل می‌کنند.

«واویشته برنج»، خوراکی مخصوص گیلانی‌ها در شب یلدا

همچنین این خوراکی قدیمی و اصیل گیلان را برخی با دوشاب و مغز گردو ترکیب و به عنوان دسر یا میان وعده مقوی مصرف می‌کنند

هدیه یلدایی برای نوعروسان

مردمان این سامان، آداب و رسوم دیگری نیز برای شب یلدا دارند که در اکثر مناطق استان گیلان انجام می‌شود؛ از جمله بردن «چله ای» برای تازه عروس‌هایی است که در آن سال نامزد یا عقد کرده اند.

رسمی که بر اساس آن خانواده داماد، یک سینی پر از هدیه برای خانواده نوعروس می‌فرستد. در این سینی میوه و خوراکی‌ها و تنقلات ویژه شب چله به زیبایی آراسته شده است.

هدیه یلدایی برای نوعروسان

این رسم هنوز هم با اندکی تغییر در بین مردم گیلان رایج است، به طور مثال خانواده داماد هدایایی برحسب سطح درآمد خود شامل پارچه و طلا به همراه میوه، شیرینی، آجیل برای نوعروس خود پیشکش می‌کنند.

مهربانی به بلندای شب یلدا

آیین کهن شب یلدا، فرصتی برای به جا آوردن صله رحم و آیین مهرورزی ایرانیان است که به مرور زمان با آداب و رسوم جورواجوری همراه شده است.

چله شو، اوج شب نشینی‌های خانوادگی گیلانیان

اما دید و بازدید‌های خانوادگی و دورهم نشینی در شب چله همچنان پابرجاست.

هرچند شب یلدا فقط یک دقیقه طولانی‌تر از شب‌های دیگر سال است، اما می‌تواند سال‌ها خاطره شیرینی بر جای بگذارد.

لینک کوتاه : https://gilanpishro.ir/?p=33621

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

گزارش خبری از نگاه دوربین شما

۰۶
خرداد
مشکلات یکی از شهروندان منطقه حمیدیان رشت در خصوص عدم رسیدگی برای جمع آوری زباله و تجمع آلودگی ها

مشکلات یکی از شهروندان منطقه حمیدیان رشت در خصوص عدم رسیدگی برای جمع آوری زباله و تجمع آلودگی ها

مشکلات یکی از شهروندان منطقه حمیدیان رشت در خصوص عدم رسیدگی برای جمع آوری زباله و تجمع آلودگی ها

۲۲
دی
آتش سوزی مهیب در جنگل های حیران

آتش سوزی مهیب در جنگل های حیران

به گزارش پایگاه خبری گیلان پیشرو؛آتش سوزی گسترده ای که از ساعت ها پیش‌ در مرز ایران و‌ جمهوری آذربایجان در حال وقوع است ازسمت جمهوری آذربایجان به سمت گیلان در حرکت است.

گزارش ویژه

۰۹
آذر
بازار داغ تاکسی‌ های اینترنتی بی قید و بند

بازار داغ تاکسی‌ های اینترنتی بی قید و بند

مخاطب زیاد تاکسی‌های اینترنتی باعث شده که قیمت گذاری‌ها نجومی شود و رانندگان هم از حق و حقوقی بهره‌مند نشوند.

۲۹
شهریور
دوردور با مازاراتی و بنز اجاره‌ای در تهران | رنت روزانه خودرو از ۷ تا ۱۵ میلیون تومان

دوردور با مازاراتی و بنز اجاره‌ای در تهران | رنت روزانه خودرو از ۷ تا ۱۵ میلیون تومان

قیمت خودروهای داخلی همچنان در مسیر گرانی و خرید خودروهای‌خارجی هم برای بسیاری به رویایی‌دست‌نیافتنی تبدیل شده‌است. در این‌میان برخی‌جوانان و افراد برای پیشبرد کسب‌ و کارشان یا دوردورکردن با خودروهای‌ لاکچری‌ و لوکس به‌ سراغ‌«اجاره»‌ یا «رنت» خودرو می‌روند و میلیون‌ها تومان بابت آن می‌پردازند.

۱۰
شهریور
شیوع پدیده گراز خوری

شیوع پدیده گراز خوری

گراز هم مانند سایر گونه‌های حیات‌وحش به دست انسان شکار می‌شود و بهانه این شکار، بیشتر جلوگیری از تخریب باغ‌ها و مزارع است حال آنکه خوردن گوشت این حیوان هم به دلایل قبلی اضافه شده است.

گیلان پیشرو در شهرستانها

آخرین اخبار

۱۱
اسفند
تمدید مدت زمان اخذ رای تا ساعت ۲۲

تمدید مدت زمان اخذ رای تا ساعت ۲۲

ستاد انتخابات کشور با انتشار اطلاعیه‌ای ضمن اشاره به ازدحام مردم درشعب اخذ رای، زمان رای گیری را در سراسر کشور تا ساعت ۲۲ امشب تمدید کرد.

۱۱
اسفند
ایجاد اشتغال برای ۱۷۰۲ نفر در بخش کشاورزی گیلان

ایجاد اشتغال برای ۱۷۰۲ نفر در بخش کشاورزی گیلان

رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان از تحقق ۹۵ درصدی اشتغال در بخش کشاورزی این استان خبر داد و گفت: در ۱۱ ماهه امسال برای ۱۷۰۲ نفر، در بخش های مختلف کشاورزی اشتغال ایجاد شده است.

۱۱
اسفند
بصیرت مردم ولایتمدار گیلان با حضور پرشور در انتخابات

بصیرت مردم ولایتمدار گیلان با حضور پرشور در انتخابات

استاندار گیلان در شبکه استانی باران ضمن قدردانی از آحاد مردم استان گفت: مردم ولایتمدار گیلان با حضور پرشور در انتخابات بصیرتشان را اثبات کردند.