محمد کوچکپور کپورچالی، عکاس برجسته و مستندنگار گیلان که بیش از چهار دهه از عمر خود را صرف ثبت فرهنگ، طبیعت، آیین ها و زندگی مردم این استان کرده بود، امروز هفتم تیرماه پس از تحمل چند سال تبعات ناشی از سکته مغزی،در سن۷۱ سالگی درگذشت.
کوچک پور بیشتر به عنوان عکاس مستند اجتماعی و مردم نگار شناخته می شد. زندگی جنگل نشینان، دامداران، کوچ عشایر تالش، شالیزارها، آیین های بومی، مشاغل سنتی، طبیعت گیلان و فرهنگ اقوام ایران از مهم ترین موضوعات آثار او بود؛ تصاویری که با نگاهی دقیق، روایتگر سبک زندگی و هویت فرهنگی مردمان این جغرافیا هستند.
او در طول سال ها فعالیت حرفه ای، آرشیوی کم نظیر شامل حدود ۳۰۰ هزار نگاتیو از طبیعت، مردم، فرهنگ و تاریخ گیلان گردآوری کرد؛ گنجینه ای ارزشمند که از آن به عنوان یکی از غنی ترین آرشیوهای تصویری مردم شناسی و تاریخ معاصر گیلان یاد می شود.
محمد کوچک پور کپورچالی طی بیش از چهار دهه فعالیت هنری، ده ها نمایشگاه انفرادی و گروهی در ایران و خارج از کشور برپا کرد و آثارش در کشورهای مختلف از جمله آلمان، سوئیس، سوئد، هلند و لبنان به نمایش درآمد. او همچنین موفق به کسب جوایز متعدد ملی و بین المللی شد و در سال های اخیر نیز به عنوان چهره ماندگار عکاسی گیلان مورد تجلیل قرار گرفت.
از این هنرمند پیشکسوت، کتاب «دریچه سبز» نیز به یادگار مانده است؛ اثری که گزیده ای از تصاویر ارزشمند او را در خود جای داده و بخشی از نگاه هنری و مستند این عکاس را به مخاطبان معرفی می کند.
آثار محمد کوچک پور تنها مجموعه ای از عکس های هنری نیست؛ بلکه گنجینه ای ارزشمند از تاریخ معاصر گیلان به شمار می رود. او با نگاهی مستند و مردم نگار، ده ها سال از زندگی، فرهنگ، مشاغل، آیین ها و چهره های ماندگار این سرزمین را به تصویر کشید و میراثی ماندگار برای نسل های آینده بر جای گذاشت.
یکی از شاخص ترین ویژگی های فعالیت حرفه ای این عکاس، مجموعه هایی بود که خود از آن ها با عنوان «عکس های سریالی» یاد می کرد. در این شیوه، پس از شناسایی سوژه ها و شخصیت های خاص، گاه تا ۲۵ سال به صورت مستمر آنان را دنبال می کرد تا روایت تصویری کاملی از زندگی، تحولات و سرنوشتشان ثبت کند؛ رویکردی که آثار او را به اسناد تاریخی ارزشمندی از زندگی مردم گیلان تبدیل کرده است.
محمد کوچک پور کپورچالی با ثبت صدها هزار فریم عکس از طبیعت، مردم و فرهنگ گیلان، به عنوان یکی از تأثیرگذارترین عکاسان مستند ایران شناخته می شود؛ هنرمندی که بسیاری او را «راوی مصور تاریخ معاصر گیلان» می نامند و قاب های ماندگارش، بخشی از حافظه تاریخی این سرزمین را برای همیشه حفظ کرده است.
