مرکز آمار ایران، چندی پیش اعلام کرد که نرخ بیکاری در پاییز ۱۴۰۳ به ۷.۲ رسیده که نسبت به مدت مشابه آن در سال قبل ۰.۴ درصد کاهش یافته است. همچنین مرکز آمار اعلام کرده که نرخ بیکاری در ۲۶ استان کشور تک رقمی شده است. اما آیا به این کاهش نرخ بیکاری می توان به دید مثبت نگریست؟
سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمن های صنفی کارگران ایران، در پاسخ به این سوال می گوید: هزینه ها بالاست و حقوق پایین، برای همین بسیاری از افرادی که پیشتر جویای کار بودند میلی به کار در بنگاه ها ندارند. به همین دلیل ممکن است بخشی از آمار مربوط به کاهش درخواست افرادِ در سن اشتغال باشد به طوریکه این افراد که پیشتر جویای کار بودند حالا دیگر منصرف شده اند. این موضوع در کاهش نرخ بیکاری محاسبه می شود که خب دلیلِ آن بهبودِ شرایط نیست، بلکه اتفاقا بدتر شدنِ اوضاع است.
وی ادامه داد: جوانان با حقوق ۹ الی ۱۰ میلیون تومان تمایلی برای کار ندارند. آن ها با حداقل حقوق وزارت کار و ۸ ساعت کار در روز، حتی اگر در خانه ی پدر و مادر خود هم باشند، باز هم نمی توانند آنطور که می خواهند زندگی کنند؛ بنابراین ترجیح می دهند ۸ ساعت وقت خود را صرفِ کار در کارگاه ها و برای کارفرما نکنند و دست از پیدا کردنِ کار می کشند. به همین دلیل است که جمعیتِ فعال، کاهش پیدا می کند و این در آمار خود را نشان می دهد.
وی بیان کرد: در حال حاضر بسیاری از کارگران با دو شیفت کار، به سختی می توانند هزینه های زندگی را سر به سر کنند. هزینه ی اجاره خانه بیش از نیمی از درآمد آن ها را می بلعد و بخش دیگر هم صرفِ اساسیترین هزینه های زندگی می شود.
این فعال کارگری گفت: در این شرایط، اعلام کاهشِ چند صدم درصدیِ نرخ بیکاری اصلا موضوعی خوش بینانه نیست چراکه قطعا این کاهش به دلیل افزایش تحرک بنگاه های اقتصادی و ایجاد اشتغال نیست.
فتاحی گفت: در حالی که مسئولان به اعلام آمار کاهشیِ نرخ بیکاری افتخار می کنند، باید بگویم که از خیلی وقت پیش کارفرمایان به خصوص در شهرهای صنعتی با مشکل کمبودِ نیروی کار مواجه هستند. در آگهی های استخدام حتی گاهی ذکر می شود که حقوق بالاتر از مصوب وزارت کار به نیروی کار همراه با مزایا اعم از ایاب و ذهاب، بیمه تکمیلی، غذا و… پرداخت می شود، اما باز هم برای پیدا کردنِ نیروی کار مشکل دارند.
این فعال کارگری تأکید کرد: نباید روی تیترهایی مثل کاهش نرخ بیکاری مانور داد و آن را نقطه ی مثبتِ عملکرد به حساب آورد. مسائلِ اقتصادی ریشه ای و اساسی است و بحران بیکاری هم ناشی از همین مسائل اساسی است.
مشاور کانون عالی انجمن های صنفی کارگران ایران در ادامه در رابطه با اهمیتِ تصمیمِ امسالِ شورایعالی کار در تعیین دستمزد سال آینده گفت: به مذاکرات مزدی نزدیک می شویم و تصمیمی که در این مذاکرات گرفته می شود بسیار اهمیت دارد؛ چراکه امسال باید بخشی از عقب ماندگی مزدی جبران شود و ما از دولت انتظار داریم بیش از نرخ تورم و متناسب با هزینه های زندگی و سبد معیشت، رقم تعیین مزد سال بعد را تعیین کند.
فتاحی افزود: مخاطبِ محصولاتِ داخلی، مزدبگیران هستند و در صورتیکه آن ها توانایی خریدِ این محصولات را نداشته باشند، چرخه ی تولید بیش از پیش راکد می ماند و این یکی از دلایلِ زمین خوردنِ بنگاه های اقتصادی است.
