افزایش فعالیت پزشک نماها و مراکز غیرمجاز زیبایی در سال های اخیر، به یکی از چالش های جدی حوزه سلامت تبدیل شده است. افرادی فاقد دانش و پروانه پزشکی، با انجام اعمال درمانی و زیبایی، سلامت شهروندان را به خطر انداخته اند و آثار سو این مداخلات، به ویژه در جراحی های زیبایی، موجب افزایش شکایات و تشکیل پرونده های متعدد در مراجع قضائی شده است. قانون گذار برای این رفتارها مجازات های سنگین در نظر گرفته و دستگاه قضائی نیز با هدف صیانت از حقوق عامه و حفظ امنیت روانی جامعه، برنامه های نظارتی و برخوردی خود را تشدید کرده است.
سامانه ملی ثبت اعمال جراحی و کنترل تخصصی جراحی ها
رئیس کل دادگستری استان تهران با اشاره به ضرورت شفافیت و نظارت دقیق بر اعمال جراحی، اعلام کرد: پس از راه اندازی سامانه ملی ثبت اعمال جراحی، سازمان نظام پزشکی موظف است با همکاری انجمن های علمی، سقف مجاز تعداد اعمال جراحی در هر ۲۴ ساعت را براساس نوع عمل تعیین و ابلاغ کند.
وی افزود: تخطی از این سقف، افزون بر تخلف انتظامی، قابلیت پیگرد قضائی خواهد داشت و مانع از آن می شود که افراد با سوءاستفاده از ضعف نظارت، سلامت بیماران را به خطر بیندازند.
در همین راستا علی صالحی، دادستان تهران از صدور دو فقره کیفرخواست برای متهمان پرونده کثیرالشاکی جرایم پزشکی که با استفاده از مواد نامرغوب در کلینیک های بدون مجوز، باعث فوت یکی از مراجعه کنندگان و ایراد آسیب بدنی به تعداد دیگری از شکات شده بودند خبر داد و گفت: یکی از کیفرخواست های صادره به دادگاه انقلاب و دیگری به دادگاه کیفری دو تهران ارسال شده است.
وی افزود: این پرونده در مجموع ۷ متهم و ۲۷ شاکی دارد و متهم اصلی آن پزشکی است که قبلاً در هیئت عالی انتظامی سازمان نظام پزشکی به محرومیت دائم از فعالیت پزشکی محکوم شده بود، اما پس از تأسیس کلینیک فاقد مجوز با سو استفاده از مُهر و امضای یک پزشک متخصص پوست و زیبایی، مجدداً شروع به فعالیت نموده و با تزریق ژل تقلبی و نامرغوب موجبات فوت یک خانم جوان را فراهم آورده و برای فرار از مجازات نیز به همدستانش دستور داده بود جسد متوفی را آتش بزنند.
جرم انگاری فعالیت پزشک نما
علی حدادی، وکیل پایه یک دادگستری و استاد دانشگاه، در گفتگو با خبرنگار مهر، گفت: بر اساس ماده ۳ قانون مربوط به امور پزشکی، دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی، هر شخصی که بدون پروانه رسمی در امور پزشکی، دارویی، دندانپزشکی، داروسازی، آزمایشگاهی، فیزیوتراپی، مامایی و سایر رشته های زیرمجموعه وزارت بهداشت فعالیت کند، مرتکب جرم شده و مشمول مجازات می شود.
وی افزود: مجازات این افراد شامل جزای نقدی و تعطیلی محل فعالیت است و در صورت تکرار جرم، مجازات تشدید خواهد شد.
جرم بودن این فعالیت حتی در نبود آسیب
حدادی تأکید کرد: حتی اگر هیچ آسیبی به فرد مراجعه کننده وارد نشده باشد، صرف انجام اعمال پزشکی بدون مجوز قانونی جرم است و مجازات ماده ۳ نسبت به مرتکب اعمال می شود.
در صورت فوت یا آسیب بیمار تکلیف چیست؟
وی توضیح داد: چنانچه اقدام فاقد مجوز موجب فوت مراجعه کننده شود، مرتکب از نظر قانونی قتل شبه عمد محسوب می شود و موظف به پرداخت دیه کامل و تحمل حبس تعزیری و نیز جزای نقدی ناشی از دخالت در امور پزشکی خواهد بود.
وی افزود: در صورت بروز نقص عضو یا آسیب جسمی، مرتکب باید دیه همان عضو را پرداخت کند و با حبس تعزیری نیز مواجه می شود.
به گفته وی، مطابق اصلاحات سال ۱۴۰۳، جریمه نقدی ماده ۳ بین ۵۸ میلیون تا ۵۸۰ میلیون تومان تعیین شده و در صورت تکرار، افزایش می یابد.
حدادی بیان کرد: در موارد متعدد، پزشک نما علاوه بر مداخله غیرمجاز، خود را پزشک معرفی و از بیماران وجه دریافت می کند که مصداق کلاهبرداری است.
وی گفت: مجازات کلاهبرداری بین یک تا هفت سال حبس، رد مال و پرداخت جزای نقدی معادل مال تحصیل شده است.
شیوه شکایت از پزشک نما چگونه است؟
وی شرح داد: طرح شکایت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضائی انجام می شود و پرونده به دادسرا ارجاع می شود.براساس تبصره ۶ ماده ۳، رسیدگی به این پرونده ها در صلاحیت دادگاه انقلاب است.
حدادی افزود: پزشکی قانونی و کارشناسان تخصصی برای تعیین آسیب و دیه وارد روند رسیدگی می شوند.
وی عنوان کرد: برای محکومیت پزشک نما باید موارد زیر ثابت شود:
مراجعه بیمار به فرد
دریافت وجه
نبود مدرک معتبر یا پروانه فعالیت پزشک نما
در صورت وقوع، آسیب جسمی.
حدادی در پایان گفت: فعالیت پزشکی بدون پروانه رسمی جرم است و حتی در صورت نبود آسیب نیز مجازات دارد. اگر آسیب یا فوت رخ دهد، مرتکب علاوه بر جریمه نقدی، به پرداخت دیه و تحمل حبس محکوم می
