پس از پیروزی انقلاب اسلامی، لزوم باسواد شدن بزرگسالان و کودکانی که به مدارس دسترسی نداشتند بیشتر احساس شد و این احساس نیاز سبب شد تا رهبر کبیر انقلاب اسلامی، دستور تشکیل نهضت سوادآموزی را بدهند.
امام خمینی رحمت الله علیه می‌دانستند که نداشتن مهارت‌های سواد و خواندن و نوشتن مردم، سبب عقب ماندگی جامعه می‌شود، لذا برای ساخت جامعه‌ای اسلامی نیاز بود تا همه مردم از موهبت سواد برخوردار باشند تا بتوانند در راه اعتلای انقلاب و پیشرفت و توسعه اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی گام بردارند.
آموزش سواد قبل از انقلاب
قبل از پیروزی انقلاب اسلامی سازمان‌هایی از قبیل تعلیمات اکابر، آموزش سالمندان، آموزش بزرگسالان، کمیته ملی پیکار جهانی با بی سوادی و سازمان جهاد ملی سوادآموزی فعالیت می‌کردند، اما نهضت سوادآموزی که در ۷ دی ۱۳۵۸ به دستور بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی شکل گرفت، جهشی بزرگ در راه باسواد کردن آحاد مردم جامعه از پیر و جوان و کودک و زن و مرد بود.
در آغاز، این سازمان به مدت ۳ سال به صورت شورایی به ریاست حجت الاسلام والمسلمین قرائتی اداره می‌شد.
برنامه های کوتاه و بلند مدت نهضت سوادآموزی
اما این سازمان برنامه‌های کوتاه مدت و بلند مدتی داشت: برنامه‌های کوتاه مدت که شامل آموزش خواندن و نوشتن به افراد محرومی که از نعمت سواد بی بهره بودند و برنامه‌های بلند مدت که با هدف ارتقاء آگاهی و دانش بزرگسالان نوسواد در زمینه‌های مختلف و تبدیل فرهنگ وابسته کشور به فرهنگ مستقل و خودکفا بود.
استان گیلان جزو استان‌های پیشرو در امر آموزش سواد به بی سوادان
آقای امین حسن زاده معاون سوادآموزی اداره کل آموزش و پرورش گیلان می‌گوید قبل از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ۵۱ درصد مردم گیلان باسواد بودند درحالیکه براساس آخرین سرشماری که سال ۱۴۰۰ انجام شد، ۹۹ و ۲ دهم درصد جامعه هدف که بین ۱۰ تا ۴۹ سال هستند، باسوادند.
اهمیت سوادآموزی در کشورمان سبب شد تا در تقویم کشورمان هفته‌ای به این امر اختصاص یابد.
از اول تا ۷ دی هفته سوادآموزی نامگذاری شده و هر روز هفته هم شعاری مختص خود دارد.
شعار امسال هفته سوادآموزی
شنبه اول دی به نام سوادآموزی، رسانه، تبیین و تبلیغ و ترویج، یکشنبه دوم دی‌ماه به نام سواد آموزی و تکریم از فعالان سواد آموزی و بانوان فعال در این عرصه، دوشنبه سوم دی‌ماه به نام سواد آموزی، مشارکت‌ها، فرهنگ کتابخوانی و تولید، سه شنبه چهارم دی‌ماه به نام سواد آموزی و مسئولان، چهارشنبه پنجم دی‌ماه به نام سواد آموزی و تجدید میثاق با آرمان‌های امام (ره) و مقام معظم رهبری (مد ظله العالی)، پنج شنبه ششم دی‌ماه به نام سواد آموزی و فرهنگ ایثار، شهادت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی و جمعه هفتم دی‌ماه به نام سواد آموزی و ترویج فرهنگ نماز و انتظار نامگذاری شده است.
باسوادنگهداشتن مهمتر از باسواد کردن
به گفته آقای امین حسن زاده باسواد نگهداشتن سوادآموزان مهمتر از باسواد کردن آنهاست، چون برای باسوادکردن زمان و بودجه هزینه می‌شود و اگر نتوان سوادآموزان را باسواد نگهداشت همه هزینه‌ها از بین می‌رود به همین دلیل برنامه‌هایی برای باسواد نگهداشتن سوادآموزان دارند.
وی گفت: آموزش سوادآموزان در ۳ مرحله سوادآموزی، انتقال و تحکیم انجام می‌شود.
